ودر حديث معتبر ديگر از حضرت صادق عليه السّلام منقول است كه : حق تعالى پيغمبرى از عرب نفرستاده است مگر پنج نفر : هود وصالح وإسماعيل وشعيب ومحمد صلّى اللّه عليه وآله وسلم كه خاتم پيغمبران است « 1 » . مترجم گويد كه : مراد از اين حديث آن باشد كه از قبيلهء عرب بوده باشد ، واين حديث وحديث شامي دلالت مىكند بر اينكه حضرت إسماعيل عرب باشد ، وحديث أبو ذر ظاهرش غير اين بود . وممكن است كه مراد از اين دو حديث اين بوده باشد كه خود به لغت عربى سخن مىگفته واز قبيلهء عرب بوده باشد ، يا آنكه آنها بغير عربى سخن نمىگفته باشند وحضرت إسماعيل بغير لغت عرب نيز سخن مىگفته باشد ، وهمين روايت را از همين راوي در بعضي از كتب روايت كرده‌اند مثل روايت أبو ذر كه إسماعيل در آن داخل نيست . ودر حديث صحيح منقول است كه : زراره از حضرت امام محمد باقر عليه السّلام پرسيد از معنى رسول ونبي ؟ فرمود : نبي آن است كه در خواب مىبيند وصداى ملك را مىشنود امّا ملك را نمىبيند ؛ ورسول آن است كه صداى ملك مىشنود وملك را نيز مىبيند . پرسيد كه : منزلت امام چيست ؟ فرمود كه : صداى ملك را مىشنود وملك را نمىبيند « 2 » . وبه سند معتبر ديگر منقول است كه : حسن بن عباس به حضرت امام رضا عليه السّلام نوشت كه : چه فرق است ميان رسول ونبي وامام ؟ آن حضرت در جواب نوشت كه : رسول آن است كه جبرئيل به أو نازل مىشود وأو را مىبيند وسخن أو را مىشنود ووحى بر أو نازل مىشود وگاه باشد كه در خواب ببيند مانند خواب ديدن إبراهيم ، ونبي گاه سخن مىشنود وشخصي را نمىبيند وگاه شخص ملك را مىبيند بىآنكه از أو وحى بشنود ، وامام سخن ملك را مىشنود وشخص أو را نمىبيند « 3 » .

--> ( 1 ) . قصص الأنبياء راوندى 145 . ( 2 ) . بصائر الدرجات 368 ؛ كافى 1 / 176 . ( 3 ) . كافى 1 / 176 .